Rada Miejska zajmie się stawkami za odpady. Konieczne dostosowanie do realnych kosztów systemu

Podczas najbliższej sesji Rady Miejskiej Łomży procedowany będzie projekt uchwały dotyczący dostosowania stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Proponowane zmiany nie są decyzją łatwą ani podejmowaną pochopnie. To działanie wymuszone przez realne uwarunkowania ekonomiczne oraz zmiany systemowe, na które samorząd nie ma bezpośredniego wpływu.

Miasto Łomża, podobnie jak wiele samorządów w całej Polsce, mierzy się z rosnącymi kosztami funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami. W ostatnich latach znacząco wzrosły ceny energii elektrycznej, paliw, usług serwisowych, części zamiennych oraz koszty pracy. Wszystkie te czynniki bezpośrednio wpływają na koszt odbioru i zagospodarowania odpadów.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami system gospodarowania odpadami musi się bilansować – oznacza to, że opłaty wnoszone przez mieszkańców powinny pokrywać rzeczywiste koszty jego funkcjonowania.

Dodatkowym wyzwaniem są zmiany w przepisach krajowych i unijnych. W październiku 2025 r., w związku z wdrożeniem unijnej dyrektywy dotyczącej plastiku, w Polsce zaczął funkcjonować powszechny system kaucyjny obejmujący m.in. butelki plastikowe, puszki aluminiowe oraz część opakowań szklanych, który ma wpływ na finanse gminnych systemów odpadowych. Opakowania objęte kaucją zostały bowiem wyłączone z systemu komunalnego, co oznacza mniejsze przychody ze sprzedaży surowców wtórnych, które dotychczas częściowo rekompensowały koszty zagospodarowania innych frakcji odpadów.

Istotnym elementem wpływającym na bilans systemu jest również liczba osób faktycznie objętych opłatą. Z danych GUS wynika, że na koniec 2024 roku Łomżę zamieszkiwały 59 263 osoby, podczas gdy deklaracje śmieciowe obejmowały 48 491 mieszkańców. Oznacza to, że koszty funkcjonowania systemu rozkładają się na mniejszą liczbę osób niż wynika to z danych demograficznych. W praktyce powoduje to większe obciążenie dla mieszkańców rzetelnie składających deklaracje. 

Miasto od dłuższego czasu prowadzi systematyczne kontrole w tym zakresie. Działania, których celem jest uszczelnienie systemu oraz zapewnienie większej sprawiedliwości w ponoszeniu kosztów przez wszystkich realnie zamieszkujących Łomżę przynoszą coraz lepsze efekty i będą konsekwentnie kontynuowane. To właśnie dzięki nim, mimo spadającej liczby mieszkańców, nastąpił wzrost osób objętych systemem.    

Problemem pozostaje również wysoki udział odpadów zmieszanych. To najdroższa frakcja w zagospodarowaniu – nie podlega efektywnemu recyklingowi, a jej przetwarzanie wiąże się z wysokimi opłatami środowiskowymi. 

W konsekwencji, miasto ponosi kary finansowe za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu odpadów komunalnych – tylko za 2023 rok naliczona została kara w kwocie ok.  845 tysięcy złotych. Wysokie udziały odpadów zmieszanych oraz konieczność regulowania takich kar stanowią istotny czynnik wpływający na planowane w Łomży podwyżki cen za odbiór odpadów, które mają pozwolić na utrzymanie prawidłowego funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami. 

Dane dotyczące segregacji pokazują wyraźną różnicę między rodzajami zabudowy. W zabudowie jednorodzinnej jej poziom wynosi 58,62%, natomiast w wielorodzinnej jedynie 32,23%. Oznacza to, że znaczna część surowców, które mogłyby zostać poddane recyklingowi, trafia do odpadów zmieszanych, generując dodatkowe koszty dla całego systemu. Poprawa jakości i poziomu segregacji to realna szansa na ograniczenie przyszłych wydatków.

Wpływ na koszty mają również wyniki przeprowadzonego postępowania przetargowego na odbiór i transport odpadów komunalnych. Złożone oferty okazały się wyższe niż w poprzednim okresie obowiązywania umowy. Odbiór odpadów to proces logistycznie złożony – obejmuje obsługę tysięcy nieruchomości, utrzymanie odpowiedniej częstotliwości wywozu oraz zapewnienie ciągłości usług. Każda zmiana cen w tym obszarze znacząco wpływa na końcowy koszt systemu.

Proponowana korekta stawek zakłada wzrost opłaty o 4 zł w zabudowie jednorodzinnej oraz o 3,20 zł w zabudowie wielorodzinnej. Celem tej zmiany jest zapewnienie stabilności i ciągłości funkcjonowania systemu, tak aby mieszkańcy mieli zagwarantowany sprawny i nieprzerwany odbiór odpadów.

Warto podkreślić, że podwyżka nie jest celem samym w sobie, lecz koniecznością wynikającą z obiektywnych czynników. Jednocześnie samorząd Łomży będzie kontynuował działania informacyjne i edukacyjne, promujące prawidłową segregację odpadów. To właśnie większe zaangażowanie mieszkańców w selektywną zbiórkę oraz rzetelne składanie deklaracji stanowi najskuteczniejszą drogę do ograniczania kosztów systemu w przyszłości.

Każdy prawidłowo posegregowany odpad to realna oszczędność dla całej wspólnoty samorządowej i wspólna inwestycja w stabilny, sprawnie działający system gospodarki odpadami w Łomży.