System psychicznego wsparcia w łomżyńskich szkołach

W Hali Kultury odbyło się spotkanie dyrektorów szkół podstawowych i ponadpodstawowych poświęcone wdrożeniu Wewnętrznego Systemu Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej (WSPP). To jeden z kluczowych elementów rozpoczynającego się Łomżyńskiego Programu Zdrowia Psychicznego, którego założenia podczas konferencji prasowej przedstawił zastępca prezydenta Łomży Andrzej Stypułkowski wraz z psycholożkami Międzynarodowego Instytutu Psychologii i Pedagogiki oraz dyrektorami łomżyńskich szkół. Program ma wzmocnić szkolny system wsparcia psychologicznego dzieci i młodzieży.

Decyzja o uruchomieniu programu jest odpowiedzią na rosnącą skalę problemów emocjonalnych i społecznych wśród uczniów. Coraz częściej diagnozowane są: obniżony nastrój, zaburzenia lękowe, stany depresyjne, zachowania autoagresywne czy trudności w funkcjonowaniu społecznym. Jednocześnie szkoły i poradnie psychologiczno-pedagogiczne od lat zmagają się z niedoborem specjalistów oraz przeciążeniem systemu pomocy.

Zastępca prezydenta Andrzej Stypułkowski zauważa, że coraz więcej młodych ludzi mierzy się z kryzysami psychicznymi, a szkoła często jest pierwszym miejscem, w którym można to zauważyć. – Chcemy, aby nauczyciele i specjaliści mieli konkretne narzędzia do szybkiego reagowania, a nie pozostawali sami z trudnymi sytuacjami. Ten program ma wzmocnić ich kompetencje i uporządkować system wsparcia w każdej placówce – przekazuje Andrzej Stypułkowski dodając, że władzom samorządowym zależy na wczesnej pomocy, zanim problemy urosną do rozmiaru poważnego kryzysu.

Podstawą działań będzie stworzenie w każdej szkole spójnego Wewnętrznego Systemu Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej. Zakłada on kompleksowe przygotowanie kadry do wczesnego rozpoznawania trudności uczniów oraz prowadzenia adekwatnych interwencji. Kluczowym elementem programu jest dwupoziomowy system szkoleń.

Pierwszy z nich obejmuje diagnostykę. Uczestnicy nauczą się rozpoznawać symptomy zaburzeń emocjonalno-społecznych oraz prowadzić wstępną diagnozę przy użyciu profesjonalnych narzędzi psychometrycznych. Zdobędą też uprawnienia do prowadzenia badań przesiewowych w szkołach, co ma umożliwić szybkie wyłanianie uczniów wymagających wsparcia.

O skali wyzwań mówią także specjaliści współpracujący przy programie. Sylwia Majewska z Międzynarodowego Instytutu Psychologii i Pedagogiki podkreśla, że problem ma wymiar systemowy. – Statystyki są alarmujące: coraz więcej dzieci zmaga się z trudnościami natury psychicznej, a znaczący odsetek najmłodszych wymaga specjalistycznego wsparcia. Naszym priorytetem w ramach programu jest nie tylko rzetelna ocena kondycji emocjonalnej uczniów, lecz także rozpoznanie ich wewnętrznych zasobów – mówi Sylwia Majewska. Jak zaznacza, chodzi o to, by na bazie mocnych stron dzieci budować skuteczne ścieżki pomocy i rozwoju.

Drugi poziom koncentruje się na udzielaniu informacji zwrotnej, interwencji kryzysowej oraz współpracy z rodzicami. Szkolenia mają przygotować kadrę do udzielania pierwszej pomocy psychologicznej w sytuacjach kryzysowych oraz prowadzenia rozmów psychoedukacyjnych z uczniami i ich opiekunami. Istotnym elementem będzie także wzmacnianie poczucia bezpieczeństwa uczniów i budowanie ich odporności psychicznej.

Na znaczenie roli nauczycieli zwraca uwagę Eliza Masny z Międzynarodowego Instytutu Psychologii i Pedagogiki. – To właśnie nauczyciele są najbliżej uczniów i jako pierwsi mogą dostrzec niepokojące sygnały. Chcemy wyposażyć ich w wiedzę, która pozwoli reagować w sposób profesjonalny i prowadzić rzeczową komunikację z rodzicami. To rodzice pozostają kluczowym ogniwem w procesie wspierania młodych ludzi, dlatego muszą rozumieć, że wyzwania, z jakimi mierzy się dzisiejsza młodzież, różnią się od tych sprzed lat – podkreśla Eliza Masny.

– Nie chcemy działać wyłącznie reakcyjnie, gdy wydarzy się coś dramatycznego. Naszym celem jest stworzenie w szkołach stałego, dobrze zorganizowanego systemu wsparcia, który będzie działał każdego dnia. To inwestycja w bezpieczeństwo uczniów i komfort pracy nauczycieli. Współpracujemy z uczelnią wyższą, aby zapewnić wysoki poziom merytoryczny i trwałość tych działań – mówi zastępca prezydenta Andrzej Stypułkowski.

Po zakończeniu cyklu warsztatów szkoły zostaną wyposażone w specjalistyczne pakiety narzędzi diagnostycznych. Posłużą one do badań przesiewowych, diagnozy mocnych stron uczniów oraz identyfikacji obszarów wymagających wsparcia rozwojowego. Narzędzia te znajdą zastosowanie zarówno w bieżącej pracy wychowawczej i psychologiczno-pedagogicznej, jak i w doradztwie zawodowym.

O znaczeniu programu dla codziennej pracy szkół mówią również dyrektorzy placówek. – Bardzo cieszy fakt, że władze miasta ponownie podjęły ten niezwykle istotny temat. Skala problemów narasta, dlatego systemowe działania są dziś koniecznością. Wierzę, że program wyposaży nauczycieli i pracowników oświaty w kompetencje potrzebne do realnego wsparcia uczniów, a jednocześnie przyczyni się do poprawy współpracy na linii rodzice–szkoła – mówi Aneta Olszak, dyrektor Szkoły Podstawowej nr 9 w Łomży.

Podobne stanowisko przedstawia Jacek Kocoń, dyrektor Zespołu Szkół Mechanicznych i Ogólnokształcących nr 5 w Łomży. – Każde nowe narzędzie i każda porcja rzetelnej wiedzy przekazana pracownikom szkoły mają dziś duże znaczenie. Równie ważne jest wsparcie rodziców w sytuacjach kryzysowych. Mam nadzieję, że szkolenia i działania realizowane w placówkach przyniosą wymierne korzyści uczniom potrzebującym pomocy, a także będą impulsem do rozwoju zawodowego kadry – podkreśla.

Łomżyński Program Zdrowia Psychicznego ma docelowo stworzyć trwały model pomocy psychologicznej w szkołach, oparty na wczesnej diagnozie, szybkiej reakcji oraz ścisłej współpracy z rodzicami. Jest on realizowany we współpracy z Międzynarodowym Instytutem Psychologii i Pedagogiki.

foto Angelika Obrycka / Hala Kultury